اگزاست فن فنی است که برای کنترل محیط داخلی از طریق خارج کردن بوهای ناخواسته، ذرات، دود، رطوبت و سایر آلاینده های موجود در هوا استفاده می شود.

فن های اگزوز را می توان در سیستم گرمایش و سرمایش ادغام کرد. مکان های رایج برای اگزوز فن ها شامل حمام و آشپزخانه است و نصب این فن ها معمولاً بسیار آسان است، بنابراین می توان آنها را در بسیاری از مکان های دیگر نیز قرار داد. برای نصب، افراد به چند ابزار نیاز دارند و برای سیم کشی فن در جای خود باید با برق کار کنند.

انواع اگزوز فن برای استفاده کدامند؟

گردش هوا در تمام اتاق ها بسیار مهم است زیرا بوی بد و رطوبت را به حداقل می رساند. زیر ساخت‌های مدرن ساختمان‌ها به خودی خود فضای کمتری برای داشتن تهویه مناسب می‌دهد. در اتاق هایی مانند حمام و آشپزخانه، تهویه کافی بسیار ضروری است. از آنجایی که بیشتر فعالیت ها در این اتاق ها باعث تولید بوی بد و آلاینده های موجود در هوا می شود که باید از بین بروند. بهترین دستگاه برای انجام این کار یک اگزوز فن است.
یک فن اگزوز به حذف هوا / بوی بد از یک اتاق خاص کمک می کند و به تهویه مناسب آن کمک می کند. امروزه در بازار فن های متعددی با طول های مختلف و ویژگی های دیگر وجود دارد. همچنین، بر اساس اینکه برای کاربرد صنعتی یا خانگی باشد، فن هایی وجود دارد. با توجه به تمام این عوارض، انتخاب پنکه مناسب برای خانه شما بسیار دشوار است. از این رو، برای سهولت در کار شما، این مقاله را آورده ایم که در آن انواع مختلف اگزوز فن ها و بهترین کاربرد آنها را پوشش می دهیم.

انواع اگزاست فن

اگزاست فن آشپزخانه:

همانطور که از نام آن مشخص است، این پنکه ها عمدتاً در آشپزخانه ها استفاده می شوند. آنها با حذف تمام بخارات و دودهایی که در طول پخت و پز ایجاد می شوند، به تهویه مناسب آشپزخانه کمک می کنند. عموماً از فن های اگزوز کوچک استفاده می شود که درست بالای پیشخوان پخت و پز نصب می شوند. این دستگاه ها بر روی دیوار بیرونی خانه نصب می شوند که از آنجا هوا (بوی مرطوب و بد) را از داخل مکیده و به بیرون می فرستند.

اگزوز فن های کوچک بهترین اگزوز فن برای آشپزخانه ها هستند. به طور کلی می توان از یک اگزوز فن 6 اینچی یا یک اگزوز فن 150 میلی متری در آشپزخانه استفاده کرد. جدا از این، حتی می توان از یک اگزوز فن 4 اینچی نیز استفاده کرد.

اگزاست فن حمام:

چنین اگزوز فن ها معمولا در حمام استفاده می شود. وقتی حمام / دوش می گیریم، روی آینه ها و کاشی های حمام رطوبت ایجاد می شود. این فن ها به حذف این هوای مرطوب از حمام شما کمک می کنند و به پر نگه داشتن آن با هوای تازه کمک می کنند. مینی اگزوز فن ها انتخاب مناسبی برای حمام هستند.

این اگزوز فن های کوچک بسیار کوچک هستند و به راحتی مقرون به صرفه هستند. به طور کلی، یک اگزوز فن 4 اینچی برای حمام ترجیح داده می شود. جدا از این، حتی می توان از یک فن 6 اینچی یا 150 میلی متری نیز استفاده کرد.

اگزاست فن دیواری:

این پنکه ها برای آن دسته از مشتریان / افرادی که ترجیح نمی دهند ترتیبی برای نصب پنکه انجام دهند مناسب است. این فن ها با نصب بسیار آسان و بدون دردسر عرضه می شوند. آنها روی دیوار خانه نصب می شوند و از آنجا هوای مرطوب موجود در داخل اتاق را می مکند و باعث می شوند که به بیرون برود.
در حالت ایده آل، یک اگزوز فن 8 اینچی می تواند به عنوان یک اگزوز فن دیواری استفاده شود. به غیر از این، می توان از یک اگزوز فن 6 اینچی نیز استفاده کرد.

اگزاست فن خارجی:

اگزوز فن های خارجی کاملاً شبیه به اگزوز فن های دیواری ذکر شده در بالا هستند. اگرچه شبیه به هم هستند، اما فن های اگزوز خارجی هیچ صدایی در داخل اتاق ایجاد نمی کنند در حالی که هوای بد را از داخل خارج می کنند. صدا یا نویز منتشر شده توسط این فن ها فقط از بیرون شنیده می شود.
چنین فن هایی بسیار مناسب برای کسانی هستند که می خواهند یک اگزوز فن بی صدا / صامت داشته باشند که بتواند هوای بد را از داخل بمکد و آن را به بیرون تخلیه کند.

پنکه های سقفی:

پنکه های سقفی برای افرادی که در طبقات بالا یا در اتاق های طبقه بالا اقامت می کنند ایده آل هستند. به طور معمول این فن ها بر روی سقف اتاق نصب می شوند. از آنجا هوای مرطوب موجود در داخل اتاق را از طریق یک سوراخ سقف می مکند و سپس آن را به بیرون تخلیه می کنند. بنابراین، اتاق را با تهویه / جریان هوا خوب نگه می دارد.

هواکش ها و اگزوز فن ها از جمله چراغ ها:

این پنکه ها برای اتاق هایی که به اندازه کافی تهویه نمی شوند، انتخاب ایده آلی هستند. فن های اگزوز استنشاقی در بین کانال ها تعبیه شده است که از طریق آن تمام بوی بد و هوای اتاق را از بین می برند.

فن های اگزوز با نور نه تنها اتاق را به خوبی تهویه می کنند بلکه به روشن نگه داشتن اتاق نیز کمک می کنند. این فن ها فقط شبیه هر منبع نور دیگری هستند و این قابلیت را دارند که به خوبی با محیط اطراف ترکیب شوند.

اگزوز فن های صنعتی:

اگزوز فن ها در همه صنایع بسیار مهم هستند. زیرا هوا با انواع مختلفی از آلاینده های هوا مخلوط می شود. که برای کارگران بسیار مضر است. اگزوز فن های مورد استفاده در صنایع دارای موتوری با راندمان انرژی بالا است. که بدون هیچ گونه لرزشی به آرامی کار می کند.

این دستگاه ها بسیار ضروری هستند. زیرا با حذف آلاینده های هوا، هوای تمیز را برای تنفس کارکنان فراهم می کنند. و در نتیجه محیطی سالم برای کار فراهم می کنند. علاوه بر این، آنها همچنین خطر آتش سوزی را به حداقل می رساند و همچنین کنترل دما را بهبود می بخشد.

به طور کلی، اگزوز فن با طول 12 اینچ برای صنایع استفاده می شود زیرا می توانند هوا را سریعتر تمیز کنند. قیمت اگزوز فن 12 اینچی ممکن است در مقایسه با سایر فن ها کمی بیشتر باشد.

هواکش سانتریفیوژ یوتیلیتی

هواکش سانتریفیوژ یوتیلیتی مشابه پلاگ فن ها می باشند، با این تفاوت که در پلاگ فن ها بجای حلزونی که پروانه درون آن قرار می گیرد باکس هایی از جنس گالوانیزه یا ورق فولاد با ساختار هایی آلومینیومی به همراه عایق صدا و دما در نظر گرفته می شود که این باکس علاوه بر محافظت از دستگاه تا حد زیادی میزان صدا و ارتعاشات پلاگ فن را کاهش می دهد.

از این رو استفاده از پلاگ فن ها در مکان های که حساسیت صدایی در آنها اهمیت دارد بسیار مناسب تر از اگزاست فن سانتریفیوژی می باشد، البته ظرفیت هوا دهی پلاگ فن ها مشابه اگزاست فن های سانتریفیوژی می باشد و تفاوتی در این مورد ندارند.

در مواردی که نیاز به باکس محافظ نباشد با توجه به نوع کاربری پلاگ فن هارا بدون باکس تولید می کنند، این نوع اگزاست فن ها در مکان های مورد استفاده قرار می گیرد که فقط قصد مکش و جابجایی هوا یا گاز را داشته باشیم، این دسته از فن ها براساس سفارش جهت نصب در داخل هواساز های، کوره، خشک کن ها یا اتاقک هایی که نیاز به پخش شدن یکنواخت گرما در محیط را داشته باشند یا در محیط های که نیاز به گردش هوا باشد استفاده می شوند. پروانه پلاگ فن می تواند به شکل بکوارد یا فوروارد باشد، نحوه انتقال قدرت در پلاک فن ها به دو صورت کوپل مستقیم و پولی تسمه می باشد.

اگزاست فن سانتریفیوژی(گریز از مرکز)

در ادامه توضیحات قبلی در این بخش به اختصار در مورد اگزاست فن سانتریفیوژی مواردی را عنوان خواهیم کرد. همان طور که می دانید و در بالا نیز به طور کامل عنوان شد انواع مختلفی از فن ها در صنایع مختلف وجود دارد و مورد استفاده قرار می گیرد که بطور کلی در دو دسته تقسیم می شوند فن آکسیال یا محوری و اگزاست فن سانتریفیوژی یا گریز از مرکز، فن سانتریفیوژی یک دستگاه مکانیکی برای حرکت هوا یا سایر گازها در جهت و زاویه 90 درجه برای تهویه است.

فن سانتریفیوژی برای اولین بار در اوایل سال 1832 میلادی توسط مهندس الکساندر سابلوکف اختراع شد. فن های سانتریفیوژی امروزه یکی از انواع پرکاربرد در صنایع مختلف می باشد. در واقع فن سانتریفیوژی قسمتی اصلی و جدای ناپذیر از سیستم تهویه هوا می باشد. این نوع از اگزاست فن ها در صنایع مختلف کاربرد های متنوعی دارند. بطور مثال بصورت گسترده در دستگاه های هواساز، ایرواشر ها، مکنده های مرکزی و سیستم های تخلیه دود و انواع فن کویل های صنعتی و خانگی استفاده می شود.

فن های سانتریفیوژ با توجه به نیاز مشتری و براساس حجم هوای که می بایست جابجا کند در ابعاد و انواع مختلفی طراحی و تولید می شود . به صورت کلی و بنا بر یک قاعد اصلی این اگزاست فن ها هوا را با فشار بیشتری جابجا می کنند اما در مقایسه با فن های محوری حجم کمتری از هوا را جابجا می نمایند البته لازم به ذکر است که در مواردی که از سیستم کانال کشی جهت انتقال هوا یا گاز استفاده می شود حتما باید از فن های سانتریفیوژ استفاده شود تا بتوان بر افت فشار هوا که در اثر طول مسیر و پیچ و خم های احتمالی ایجاد می شود غلبه نمود تا تهویه به صورت مناسب صورت پذیرد.

جنس بدنه پلاگ فن

پروانه و بدنه پلاگ فن از جنس ورق فولاد، آلومینیوم و در موارد خاص از جنس فولاد ضد زنگ ساخته می شود. پروانه می تواند به طور مستقیم به شافت موتور متصل شود و یا بصورت تسمه و فولی باشد، پلاگ فن ها برای اطمینان از عملکرد بدون لرزش روی عایق های صدا گیر نصب شده اند که مجهز به شاسی دوبل از جنس ناودانی فابریک و لرزه گیر لاستیکی می باشد، همچنین جهت بالا بردن عمر مفید و جلوگیری از خورندگی و زنگ زدگی دستگاه از پوشش رنگ اپوکسی الکترواستاتیک استفاده می گردد.

کارکرد اگزاست فن های سانتریفیوژی

اگزاست فن سانتریفیوژی یا گریز از مرکز از انرژی جنبشی تیغه های فن برای افزایش حجم هوا و ایجاد فشار لازم استفاده می نماید، فن های سانتریفیوژی به دلیل شکل طراحی که دارند به راحتی افت فشار ناشی از مسیر کانال کشی را جبران می نمایند. بطور کلی زاویه هوای ورودی به فن در حدود 90 درجه تغییر می کند و از قسمت دهانه خروجی به بیرون هدایت می شود.

در این نوع هواکش ها هوا در جهت عمود بر محور گردش پروانه تخلیه می شود، هوای وردی از دهنه مکش فن و در موازات محور گردش پروانه وارد می شود و با حرکت شعاعی به سمت پیرامون پروانه و نوک بالک های فن حرکت می نماید در همین زمان هوای ورودی مقداری انرژی جنبشی دریافت کرده و همین است که موجب بالا رفتن فشار استاتیک در آن می شود که در قسمت خروجی جریان هوا همراه با فشار مناسب بوجود می آید. اگزاست فن های سانتریفیوژی با توجه به تعداد دور پروانه و سایز آن حجم های مختلفی از هوا را ایجاد می کنند این به آن معنی می باشد که شتاب و حجم هوای تولید شده توسط فن سانتریفیوژی منوط به سایز و سرعت چرخش پروانه می باشد.

ساختار فن سانتریفیوژی یا گریز از مرکز

اگزاست فن سانتریفیوژی یا گریز از مرکز دارای شکلی استوانه ای می باشد که از تعدادی تیغه که بر روی پروانه قرار دارند تشکیل شده است با توجه به نوع قرار گیری و انحنای پره های و تعداد پره ها عمکرد و میزان فشار و حجم هوای تولیدی متفاوت خواهد بود. همان طور که بیان شد در فن سانتریفیوژی زاویه ورود و خروج هوا 90 درجه می باشد.

در اگزاست فن سانتریفوژی هوا از قسمت دهانه ورودی پروانه به بخش تیغه های اگزاست فن حرکت می نماید و این امر موجب می شود که انرژی جنبشی افزایش یابد و در هنگام خروج به انرژی فشاری تبدیل شده و این امر باعث ایجاد فشار زیاد می شود. کاربرد های مختلف فن های سانتریفیوژی در صنایع مختلف باعث شده دامنه مصرف از این مدل فن ها بسیار بالا باشد .

اگزاست فن های سانتریفیوژی در ابعاد کوچکتر از جنس پلاستیک فشرده و در سایزهای بزرگ از جنس آلومینیم و فولاد ساخته می شوند فن های سانتریفیوژی بخاطر استحکام بالا و مقاومت خوبی که دارند قابل استفاده در شرایط و فضا های که دمای بالا و آلودگی زیادی دارند می باشند. بطورکلی کاربرد انواع فن سانتریفیوژ در سیستمهای تهویه مطبوع می باشد.

مزایای اگزاست فن های سانتریفیوژی

اگزاست فن های سانتریفیوژی مزایای زیادی دارند که در ذیل به چند مورد اشاره خواهیم کرد: استقامت بالا و ابعاد مختلف این امکان را می دهد که از این اگزاست فن ها در صنایع و دستگاه های مختلفی استفاده گردد. قابلیت تولید فن سانتریفیوژی از متریال های مختلف مانند استیل 316 ، فولاد st 37 و pvc باعث می شود بتوان در شرایط مختلف و فضا های با خورندگی بالا و حالت اسیدی نیز از این فن ها استفاده نمود.

اگزاست فن سانتریفیوژی با ایجاد جریان هوای ثابت موجب می شود که در کنار جریان هوا فشار در حدود 85 درصد ایجاد شود که در خیلی از سیستم ها قابل اهمیت است.تامین و نگهداری این فن ها بسیار آسان می باشد و می تواند بصورت دوره ای آنها را نظافت کرد.تنوع در شکل ظاهری و ابعاد نیز از دیگر مزایایی فن های سانتریفیوژی می باشد.

هواکش سانتریفیوژی رادیال

از هواکش سانتریفیوژ رادیال غالبا در جهت انتقال مواد و ذرات گرد و غبار موجود در هوا در کارخانه های ریسندگی و کاغذسازی، کارگاه های نجاری، سایکلون ها بهره گرفته می شود. این مدل از اگزاست فن های سانتریفیوژی ظرفیت انتقالی تا 240.000 متر مکعب بر ساعت را دارا بوده و ظرفیت فشار آن ها نیز تا 11.5 کیلو پاسکال می تواند برسد.

در این مدل از اگزاست فن ها سعی می شود تا از مدل پروانه سانتریفیوژ بصورت شعاعی انتخاب شود، در حالیکه همین نوع پروانه می تواند در سایزهای متفاوت بسته به شرایط محیطی ای که قرار است از ان استفاده شود بهره گرفته می شود. سیستم انتقال قدرت در این نوع از اگزاست فن سانتریفیوژی بصورت اتصال یا کوپل مستقیم ، غیرمستقیم (تسمه و پولی) و کوپلینگییا همان گیر بکسی می باشد. معمولا فن و متعلقات آن را از جنس فولاد مخصوصا فولاد ضد زنگ می سازند،

برای محافظت بیشتر از این لایه فولادی از رنگ الکتروستاتیکی نیز برای پوش دادن لایه های خارجی آن بهره گرفته می شود، البته از ورق های گالوانیزه نیز سعی می شود در این فولاد ها به کار گرفته شود. در کنار این خصوصیات البته در این مدل از اگزاست فن های سانتریفیوژی سعی شده است از قابلیت نصب انواع الکتروموتورهای ضد انفجار، ضد جرقه و ضد احتراق بر روی فن بهره گرفته شود، معمولا سعی می شود از فن های سانتریفیوژی دبل بیشتر در محیط های اسیدی دارای حرارت و رطوبت بالا بهره گرفته شود.

کاربرد اگزاست فن سانتریفیوژی کانالی

از هواکش سانتریفیوژی کانالی بیشتر سعی می شود به جهت تخلیه هوا و یا هوا رسانی در کانال های طویل بهره گرفته شود. ظرفیت تخلیه هوا یا هوا دهی این مدل از اگزاست فن ها تا 40.000 مترمکعب بر ساعت رسیده و حداکثر میزان ظرفیت فشار آن ها نیز تا 0.5 کیلو پاسکال می تواند برسددر این مدل از اگزاست فن ها سعی می شود تا از مدل پروانه سانتریفیوژ بصورت شعاعی انتخاب شود، در حالیکه همین نوع پروانه می تواند در سایزهای متفاوت بسته به شرایط محیطی ای که قرار است از ان استفاده شود بهره گرفته می شود.

معمولا فن و متعلقات آن را از جنس فولاد مخصوصا فولاد ضد زنگ می سازند، برای محافظت بیشتر از این لایه فولادی از رنگ الکتروستاتیکی نیز برای پوش دادن لایه های خارجی آن بهره گرفته می شود، البته از ورق های گالوانیزه نیز سعی می شود در این فولاد ها به کار گرفته شود. در کنار این خصوصیات البته در این مدل از اگزاست فن های سانتریفیوژی سعی شده است از قابلیت نصب انواع الکتروموتورهای ضد انفجار، ضد جرقه و ضد احتراق بر روی فن بهره گرفته شود، معمولا سعی می شود از فن های سانتریفیوژی دبل بیشتر در محیط های اسیدی دارای حرارت و رطوبت بالا بهره گرفته شود.

راهنمایی انتخاب هواکش سانتریفیوژ مناسب

اگر به دنبال تهیه اگزوز فن برای محل کار، محل زندگی، کارخانه، سالن تولید و … هستید و می خواهید که ظرفیت اگزاست فن مورد نیاز خود را پیش از خرید خود تعیین کرده و یا در حال طراحی سیستم تهویه مطبوع یک مکان صنعتی، تجاری یا مسکونی هستید و همچنین می خواهید ظرفیت سانتریفیوژ برای این فضاها را محاسبه کنید. می توانید با مطالعه این مطلب با انواع اگزوز فن های مکنده و فن های دمنده، کاربرد انواع فن ها و نحوه محاسبه ی ظرفیت اگزوز فن و دیگر اطلاعات لازم برای خرید یک اگزوز فن مناسب آشنا شوید.

تهویه کاربرد اگزوز فن

در واقع می توان گفت تمام فضاهایی که در یک ساختمان قرار دارند باید به نوعی تهویه شوند. این تهویه و تعویض هوا می تواند بصورت طبیعی یا مکانیکی و یا حتی ترکیبی از این دو نوع باشد.

تعویض و تهویه هوا بصورت طبیعی بوسیله در ها و پنجره ها و دیگر ورودی های هوا می تواند انجام شود. با این حال، گاهی اوقات تعویض هوای که بصورت طبیعی از طریق در و پنجره ها صورت می گیرد، می تواند با عدم کفایت رو برو شده و یا درزها و ورودی های ساختمان به حدی بسته هستند که امکان تهویه طبیعی هوا تقریبا غیر ممکن شود. و در ها و پنجره ها آنقدر کم باز و بسته می شوند که تعویض هوای طبیعی به ندرت اتفاق می افتد. در این چنین مواردی تعویض و تهویه هوای ساختمان به صورت مکانیکی انجام می شود، این کار توسط انواع اگزوز فن های مکنده فن دمنده(هوا رسان) انجام می گردد.

اگزوز فن تهویه یا همان فن تخلیه هوا

از آن جا که عملیات تعویض و تهویه هوا ی محیط داخلی، معمولا بوسیله اگزوز فن صورت می پذیرد، استفاده و کاربرد اگزاست فن ها را در زندگی روزمره تقریبا غیر قابل چشم پوشی محسوب می گردد. در این بخش به توضیح مختصری درباره این نوع از فن ها می پردازیم.

هدف اصلی اگزوز فن یا همان فن مکنده

همیشه برای خنک کردن اتاق یا محل کار استفاده نمی شود، در واقع هدف اصلی از بکارگیری اگزوز فن های مکنده تخلیه هوای نامطبوع، رطوبت، گرد و غبار و دیگر آلاینده ها می باشد. و این کار فضای مورد نظر را جهت جایگزینی هوای تازه (گرم یا سرد) محیا می نماید. البته همین تعویض هوا که توسط اگزوز فن انجام می شود نیز تا حد زیادی باعث بهبود هوای محیط می گردد و باعث گردش هوا و ورود هوای تازه خواهد شد. تعویض هوا ممکن است برای مقاصد مختلفی انجام شود.

بطور مثال در دستشویی و حمام منازل یا سرویس بهداشتی عمومی، تعویض هوا که توسط اگزوز فن مکنده انجام می شود بیشتر به منظور تخلیه ی بوی بد و جلوگیری از تراکم رطوبت انجام می شود. از دیگر مواردی که اگزوز فن مورد استفاده قرار می گیرد می تواند تأمین اکسیژن لازم برای تنفس، جلوگیری از افزایش گازهای ناسالم( کربنیک)، تخلیه دود سیگار و گازهای زیان آور دیگر، و جلوگیری از راکد ماندن هوا از دیگر مقاصدی است که با به کار گیری اگزوز فن و هواکش می توان به آن رسید.

نحوی کارکرد اگزوز فن

همان طور که پیش تر گفتیم اگزوز فن ، هوا ی نامطبوع را از داخل محیط به بیرون منتقل می کند. اگر تنها وسیله برای این کار یک اگزوز فن باشد فشار هوای اتاق در اصطلاح منفی خواهد شد. به این صورت که اگزوز فن، هوا را از داخل فضا به بیرون می راند و با کاهش فشار هوای داخل اتاق، هوای تازه از طریق در و پنجره و یا ورودی های تعبیه شده، صورت خواهد پذیرفت. و معمولا از طریق یک فن دمنده یا هواساز وارد اتاق می شود. در این جا لازم است بگوییم که اگر هوای بیرون دارای آلودگی خاصی باشد، منفی شدن فشار داخل اتاق باعث می شود که هوای آلوده وارد اتاق شود.

در این صورت پیشنهاد می شود که ورودی هوا نیز به طریق مکانیکی و تجهیزاتی که مجهز به سیستم فیلتراسیون باشند صورت گیرد. نکته مهم و فنی در ارتباط با اگزوز فن این مسئله می باشد که در هر فضایی که اگزوز فن یا هواکش نصب می شود باید فکری هم به حال ورود هوای تازه شود. تامین هوای تازه نیز می تواند به صورت طبیعی از طریق در و پنجره ی باز و درزهای ساختمان و هم به صورت مکانیکی و بوسیله یک فن دمنده و هواساز انجام شود تا فشار داخل فضا تنظیم گردیده و اگزاست فن نیز به درستی کار کند.